واحد 3 – کار با چوب

 

چوب يکي از قديمي ترين و پرمصرف ترين موادي است که انسان براي رفع نيازهاي خود از آن استفاده کرده است. انسان ابتدا از چوب درخت با همان شکل طبيعي براي پوشش سقف خانه استفاده مي کرد؛ اما با توجه به اهميت چوب و مصرف روز افزون آن در زندگي، کم کم روشها و ابزارهايي براي استفاده بهتر از آن کشف و اختراع شد و آدمي توانست با بکارگيري از آنها، از تمام اجزاي درخت استفاده کند. نتيجه اين کار، کمتر قطع شدن چوب درختان و صرفه جويي در مصرف چوب است.

منابع تهيه چوب

جنگلها عمده ترين منابع توليد چوب هستند. در جنگل انواع درختان مي رويد. چوب را در کارخانه هاي صنايع چوب به فرآورده هاي مختلف تبديل مي کنند.

 

فرآورده هاي مختلف چوب

نئوپان

 

 

 

 

چوب را براي استفاده در امور مختلف به انواع شکلها آماده مي کنند:

1 – الوار: به چوبهاي بريده شده از تنه درختان گفته مي شود.

2 – تخته سه لايي يا چندلايي: از روي هم چسباندن چند لايه ي روکش نازک چوبي ساخته مي شود.

3 – تخته خرده چوب (نئوپان): از خرده چوب و چسب ساخته مي شود. روي نئوپان يا تخته را اغلب با روکشهاي نازک طبيعي نازک چوبي يا مصنوعي مي پوشانند تا زيبا جلوه کند.

4 – فيبر: اين نوع تخته از جنس ذرات فشرده شده ي چوب مخلوط با آب (خمير چوب) ساخته مي شود و به صورت صفحات بزرگ با ضخامت کم، عرضه مي شود.

5 – روکش چوبي: چوبهاي ورقه شده نازکي هستند که به رنگ و نقشهاي طبيعي مختلفي بوده و براي کارهاي صنعتي و هنري چوبي به کار مي برند.

گردو

افرا

چنار

 

ابزار شناسي

1 – ميز کار: ميزي محکم است، رويه آن چوبي است و پايه هاي آن از فنر است و داراي کوشر است.
2 – دريل و مته: براي سوراخ کردن چوب به کار مي رود.

3 – ارّه: براي بريدن مواد چوبي، مورد استفاده قرار مي گيرد.

4 – چوب سايي و سوهان چوب: براي ساييدن و فرم دادن، به کار مي رود.

5 – گونيا: از گونياي مدرّج براي خط کشي و اندازه گيري استفاده مي شود.

6 – رنده: براي صاف کردن و مسطح کردن سطوح چوبي از رنده استفاده مي شود. رنده ممکن است چوبي يا فلزي باشد.

7 – گيره: وسيله اي است که به ميز کار نصب مي شود و براي نگه داشتن قطعه ي کار، به کار مي رود.

 

پيشگيري از حوادث و رعايت نکات ايمني و حفاظتي

1 – در يک کارگاه، قسمتهاي الکتريکي مانند کابلها، فيوزها، کليدها، پريزها و غيره بايد داراي محافظ مخصوص به خود باشند.

2 – قبل از عمل چوب سايي و برش کاري بايد از محکم بودن قطعه در گيره اطمينان کامل حاصل کرد.

3 – کف کارگاه بايد عاري از هر نوع مواد لغزنده از قبيل روغن، گريس و غيره باشد.

4 – سيمهاي برقي که در داخل لوله نيستند مانند دريل برقي، هويه، اره برقي و غيره بايد کاملاً سالم بوده و زدگي نداشته باشد.

5 – پوشيدن لباس کار مناسب در کارگاه علاوه بر جنبه ي نظافت و کثيف نشدن لباس، بيشتر جنبه حفاظتي دارد. ضمن کار بايستي از يک لباس کار مناسب استفاده نمود.

 

 

پرسش واحد 3 – چوب

1 – چند مورد از کاربردهاي چوب را در زندگي بيان کنيد؟

ساخت کاغذ – تهيه ي الکل – تهيه ي فيلم – تهيه ي الياف مصنوعي – ساخت انواع مبلمان – درب – ميز و

صندلي

 

2 – ويژگيهاي چوب و فلزات را در ساخت ابزارهاي ساده با يکديگر مقايسه کنيد.

در فلزات بر اثر جذب حرارت، تغييراتي حاصل مي شود ولي چوب اين گونه نيست. چوب سبک است و خاصيت ضربه گيري دارد، عايق صوتي الکتريکي است و طنين صوتي خوبي دارد ولي فلز اين گونه نيست. از چوب به تنهايي مي توان در ساختن وسايل استفاده کرد ولي از فلزات بايد به صورت آلياژ استفاده نمود.

 

3 – عمده ترين منابع توليد چوب چيست؟

جنگلها

4 – چرا جنگل را طلاي سبز مي گويند؟

به دليل اهميتي که در کار چوب دارد. جنبه ديگر آن صادراتي بودن آن است و براي کشور، ارز و پول خارجي وارد مي کند و به آن طلاي سبز مي گويند.

 

5 – چند نمونه از فرآورده هاي مختلف چوب را نام ببريد؟

الوار – روکش چوبي – تخته سه لايي يا چند لايي – تخته خرده چوب (نئوپان) – فيبر

 

6 – تخته لايي و چند لايي چگونه ساخته مي شود؟

از روي هم چسباندن چند لايه نازک روکش چوبي ساخته مي شود.

 

7 – هريک از ابزارهاي زير چه کاري انجام مي دهند؟

گيره: به ميز کار نصب مي شود و براي نگه داشتن قطعه به کار مي رود.

اره: براي بريدن مواد چوبي مورد استفاده قرار مي گيرد و اندازه ها و شکلهاي متفاوتي دارد.

رنده: براي صاف کردن و مسطح کردن سطوح چوبي به کار مي رود و ممکن است فلزي يا چوبي باشد.


واحد 4 – کار با فلز

يکي از اکتشافات مهم بشر در طول تاريخ کشف فلز بوده است. اين کشف بر نحوه ي زندگي او تأثير زيادي گذاشته و باعث اکتشافات و اختراعات ديگري شده است. فلزات انواع مختلفي دارند و هر فلز داراي خواص و ويژگيهايي است.

 

فلزات چگونه قابل استفاده مي شوند؟

فلزات عموماً به صورت سنگ معدن و در ترکيب با عناصر ديگري وجود دارند، لذا پس از استخراج از معدن بلافاصله قابل استفاده نيستند و بايد کارهاي مختلفي روي آنها صورت گيرد.

آهن: آهن به صورت سنگ معدن استخراج مي شود. سنگ آهن را همراه سنگ آهک و کُک داخل کوره ي بلند در کارخانه ي ذوب آهن مي ريزند. در اثر حرارت حاصل از سوخت کک، سنگ آهن ذوب شده و آهن خام به دست مي آيد؛ اما چون آهن خام خالص به علت نرم بودن و نداشتن استحکام کافي در صنايع قابل استفاده نيست، آن را به همراه عناصر ديگري مثل کربن و ... به صورت آلياژي از آهن در مي آورند.

مس: مس فلزي نرم است و در 1100 درجه سانتي گراد ذوب مي شود و حرارت و الکتريسته را بسيار خوب هدايت مي کند. برنج و برنز از آلياژهاي مس هستند.

آلومينيوم: آلومينيوم با رنگ سفيد مايل به خاکستري، سبک و بسيار نرم و در 660 درجه ي سانتي گراد ذوب مي شود. آلومينيوم به صورت آلياژ به کار برده مي شود. اين فلز را از نوعي خاک رس، به نام بوليست به دست مي آورند و پس از ذوب و تصفيه در کارخانه هاي ذوب آلومينيوم آن را آماده ي مصرف مي نمايند.
روي: روي فلزي است به رنگ خاکستري روشن که در مقابل تغييرات آب و هوا بسيار مقاوم است. اين ويژگي باعث شده است كه از روي، به عنوان پوشش ورقهاي آهني، لوله هاي آب و ... براي جلوگيري از زنگ زدگي استفاده شود.

 

ابزار شناسي

1 – سوهان: سوهان، ابزاري است که براي بُراده بَرداري و ساييدن فلز مورد استفاده قرار مي گيرد. بدنه ي سوهان از جنس فولاد است و بر روي آن دندانه هايي به نام آج ايجاد شده است.

2 – اره آهن بُر: از اره ي آهن بُر براي ايجاد شيار و قطعات و يا بريدن استفاده مي شود.

3 – خط کش فلزي: خط کش فلزي مدرج براي اندازه گيري و خط کشي فلزات به کار مي رود.

4 – سوزن خط کش: براي ترسيم خطوط روي قطعات فلزي از سوزن خط کش استفاده مي شود.

5 – سمبه نشان: وسيله اي است براي نشان دادن مرکزي که بايد سوراخ شود. براي هدايت نوک مته و يا ايجاد جا براي استقرار پايه ي پرگار نيز از سمبه نشان استفاده مي شود.

6 – قيچي ورق بُر دستي: ابزاري است که براي بريدن ورقهاي فلزي نازک با ضخامت کمتر از يک ميلي متر به کار مي رود.

7 – گونيا: گونيا براي کنترل عمودي بودن دو سطح و خط کشي روي سطوح استفاده مي شود.

 

پرسش واحد 4 کار با فلز

1 – چند نوع فلز مي شناسيد؟

آهن، فولاد، چُدن، مس، آلومينيوم، روي، حلبي، قلع، برنز، برنج

 

2 – آيا از فلزات به همان شکلي که در معدن يافت مي شود مي توان استفاده کرد؟ چرا؟

خير، زيرا اولاً داراي ناخالصي هايي مي باشند و ثانياً براي استفاده به ابعاد و اشکال گوناگوني تغيير شکل مي دهند.

 

3 – آهن را همراه با چه عناصر ديگري به صورت آلياژ در مي آورند؟

کربن، گوگرد، فسفر، سيليسيم، کُرُم، نيکل

 

4 – مس چه نوع فلزي است و آلياژهاي آن را نام ببريد؟

مس فلزي است نرم در 1100 درجه سانتي گراد ذوب مي شود و حرارت الکتريسته را به خوبي هدايت مي کند. برنج و برنز از آلياژهاي مس هستند.

 

5 – چرا در ساختن سقف و ستون ساختمان از تيرآهن استفاده مي شود؟

به خاطر استحکام فلز آهن که بسيار زياد است (در مقايسه با ساير فلزات).

 

6- چرا درب و پنجره هاي آهني را رنگ مي زنند ولي درب و پنجره هاي آلومينيومي نيازي به رنگ کردن ندارد؟

درب و پنجره هاي آهني را به دليل بالا بودن مقاومت در برابر زنگ زدگي، رنگ و ضد زنگ مي زنند، در حاليکه آلومينيوم نسبت به زنگ زدگي مقاوم است و همچنين داراي رنگ نسبتاً زيبايي است.

 

7 – از ابزارهاي زير چه استفاده هايي مي شود؟

سوزن خط کشي: براي ترسيم خطوط روي قطعات فلزي استفاده مي شود.

سمبه نشان: براي نشان زدن مرکزي که بايد سوراخ شود و براي هدايت نوک مته و ايجاد جا براي استقرار پايه ي پرگار استفاده مي شود.

گونيا: براي کنترل عمودي بودن دو سطح و خط کشي روي سطوح، استفاده مي شود.

اره ي آهن بُر: به منظور بريدن و ايجاد شيار در قطعات، به کار مي رود

نوشته شده توسط آرش باقرپور در شنبه 1388/12/01 ساعت 9:38 | لینک ثابت |
 





Powered by WebGozar